ગુજરાત સરકારે લગ્ન નોંધણીના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો – માતાપિતાને જાણકારી ફરજિયાત!

ગુજરાતમાં લગ્ન નોંધણીના નવા નિયમો 2026 – માતા-પિતાને જાણ ફરજિયાત, 40 દિવસની ચકાસણી અને વધુ દસ્તાવેજોની જોગવાઈ.

ગુજરાત રાજ્યમાં લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયા અંગે મહત્વપૂર્ણ સુધારા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. દ્વારા રજૂ કરાયેલા નવા પ્રસ્તાવ મુજબ હવે લગ્ન નોંધણી વધુ પારદર્શક અને ચકાસણી આધારિત બનશે. ખાસ કરીને લવ મેરેજ અથવા પરિવારની મંજૂરી વગર થતા લગ્નોને ધ્યાનમાં રાખીને નવી જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.

આ લેખમાં અમે લગ્ન નોંધણીના જૂના અને નવા નિયમો, 40 દિવસની વેઇટિંગ પિરિયડ, માતા-પિતાને નોટિસ, જરૂરી દસ્તાવેજો અને સામાન્ય લોકો પર તેની અસર વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપીએ છીએ.

---

જૂના નિયમો શું હતા?

અગાઉ ગુજરાતમાં લગ્ન થયા બાદ પતિ-પત્ની સીધા લગ્ન નોંધણી કચેરીમાં અરજી કરી શકતા હતા. જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે અરજી કર્યા બાદ થોડા દિવસોમાં લગ્ન પ્રમાણપત્ર મળી જતું હતું.

• કોઈ ફરજિયાત જાહેર નોટિસની વ્યવસ્થા નહોતી
• માતા-પિતાની પૂર્વ મંજૂરી જરૂરી નહોતી
• ચકાસણી પ્રક્રિયા સરળ અને ટૂંકી હતી

આ પ્રક્રિયા સરળ હોવા છતાં, સરકારના મતે તેમાં દુરુપયોગ થવાની શક્યતા હતી.

---

નવા નિયમોમાં શું મોટો ફેરફાર થયો?

નવા પ્રસ્તાવ મુજબ લગ્ન નોંધણી હવે તરત પૂર્ણ નહીં થાય. નીચે મુજબના મુખ્ય ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે:

1️⃣ માતા-પિતાને જાણ ફરજિયાત

હવે લગ્ન નોંધણી માટે અરજી કરાતાં જ બંને પક્ષના માતા-પિતાને સત્તાવાર જાણ કરવામાં આવશે.

• અરજી પછી નોટિસ મોકલાશે
• કેટલીક સ્થિતિમાં WhatsApp અથવા અન્ય ડિજિટલ માધ્યમથી જાણ થઈ શકે
• જો કોઈ વાંધો હોય તો માતા-પિતા લેખિતમાં રજૂ કરી શકશે

સરકારનું કહેવું છે કે આ પગલાથી ગેરસમજ અને છેતરપિંડીના કેસ ઘટાડાશે.

---

2️⃣ 40 દિવસની ચકાસણી અવધિ

હવે લગ્ન નોંધણી તરત નહીં થાય. અરજી કર્યા પછી અંદાજે 30 થી 40 દિવસની ચકાસણી પ્રક્રિયા રહેશે.

આ સમયગાળામાં:

• દસ્તાવેજોની તપાસ
• વય અને ઓળખની ચકાસણી
• કોઈ દબાણ કે ગેરકાયદેસર પરિસ્થિતિ છે કે નહીં તેની ખાતરી

ચકાસણી પૂર્ણ થયા બાદ જ લગ્ન પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે.

---

3️⃣ વધુ કડક દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા

નવા નિયમો મુજબ હવે વધુ દસ્તાવેજો ફરજિયાત થઈ શકે છે, જેમ કે:

• આધાર કાર્ડ
• જન્મ પ્રમાણપત્ર
• સરનામાનો પુરાવો
• ફોટોગ્રાફ
• લગ્નનો પુરાવો (લગ્ન સમારંભના ફોટા અથવા સાક્ષીઓ)

આથી ખોટી માહિતી આપીને લગ્ન નોંધણી કરાવવી મુશ્કેલ બનશે.

---

4️⃣ Backdate અથવા ખોટી નોંધણી રોકવા પગલાં

કેટલાક કેસોમાં લગ્ન નોંધણી તારીખ બદલીને અથવા ખોટા પુરાવા આપીને દુરુપયોગ થતો હતો. નવા નિયમો હેઠળ ડિજિટલ ટ્રેકિંગ અને નોંધણી સિસ્ટમ વધુ કડક બનશે.

---

સરકારનો હેતુ શું છે?

રાજ્યના ગૃહ વિભાગ તરફથી જણાવાયું છે કે આ સુધારા પારદર્શિતા અને સુરક્ષા વધારવા માટે છે.

એ જાહેર નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે આ નિયમો સમાજમાં કાયદેસરતા અને વિશ્વાસ જાળવવા માટે જરૂરી છે.

સરકારનો દાવો છે કે:

• છેતરપિંડીના કેસ ઘટાડાશે
• ખોટી ઓળખથી થતા લગ્ન અટકશે
• પરિવાર અને સમાજ વચ્ચે પારદર્શિતા રહેશે

---

સામાન્ય લોકો પર તેની અસર

✔ લવ મેરેજ કરનારા યુગલો માટે

હવે લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયા લાંબી થશે. જો પરિવારની મંજૂરી ન હોય તો માતા-પિતાને જાણ થતાં વિવાદ ઊભા થઈ શકે છે.

✔ અરેજ મેરેજ માટે

જ્યાં બંને પરિવારની સહમતી હોય ત્યાં ખાસ અસર નહીં પડે, પરંતુ પ્રક્રિયા થોડું સમય લેશે.

✔ કાનૂની સુરક્ષા

દસ્તાવેજી ચકાસણી વધતા ભવિષ્યમાં કાનૂની વિવાદ ઓછા થઈ શકે છે.

---

શું આ નિયમ તરત લાગુ થશે?

જાહેર કરાયેલા સુધારા અમલમાં ક્યારે આવશે તે સરકાર દ્વારા સત્તાવાર સૂચના બાદ સ્પષ્ટ થશે. સામાન્ય રીતે બિલ પસાર થયા પછી જ અમલીકરણ થાય છે.

---

શું વાંધો ઉઠાવી શકાય?

જો માતા-પિતાને કોઈ વાંધો હોય તો તેઓ ચકાસણી અવધિ દરમિયાન અરજી આપી શકે છે. ત્યારબાદ અધિકારી તપાસ કરશે અને યોગ્ય નિર્ણય લેશે.

---

ડિજિટલ સિસ્ટમ તરફ પગલું

નવા નિયમો હેઠળ લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ ડિજિટલ બનવાની શક્યતા છે:

• ઓનલાઈન અરજી
• OTP આધારિત ચકાસણી
• દસ્તાવેજ અપલોડ સિસ્ટમ
• ઓનલાઈન ટ્રેકિંગ

આથી પારદર્શિતા વધશે અને બિનજરૂરી દોડધામ ઘટશે.

---

મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો (FAQ)

❓ શું હવે લવ મેરેજ મુશ્કેલ બની જશે?

લગ્ન કરવું મુશ્કેલ નહીં બને, પરંતુ નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ ચકાસણી આધારિત થશે.

❓ શું માતા-પિતાની મંજૂરી ફરજિયાત છે?

મંજૂરી ફરજિયાત નથી, પરંતુ જાણ કરવી ફરજિયાત બની શકે છે.

❓ પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં કેટલો સમય લાગશે?

અંદાજે 30–40 દિવસ.

❓ જૂના નિયમો હેઠળ કરેલા લગ્ન પર અસર પડશે?

ના, અગાઉ નોંધાયેલા લગ્ન માન્ય રહેશે.

મુદ્રા લોન વિશે વધુ જાણકારી મેળવવા અહીં ક્લિક કરશો.

ગુજરાતમાં લગ્ન નોંધણીના નવા નિયમો 2026 રાજ્યની કાનૂની વ્યવસ્થા વધુ પારદર્શક બનાવવા તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. માતા-પિતાને જાણ કરવાની ફરજ, 40 દિવસની ચકાસણી અવધિ અને વધારાના દસ્તાવેજોની જોગવાઈથી લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ નિયંત્રિત અને કાયદેસર બનશે.

જો તમે લગ્ન નોંધણી કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા હો, તો નવા નિયમો સમજવી અને જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા ખૂબ જ જરૂરી છે.